‘Er was eens … ‘ – ‘Een koning!’, zullen mijn kleine lezertjes zeggen (want zo beginnen volgens de overlevering veel verhaaltjes die beginnen met ‘Er was eens … ‘, oftewel sprookjes). ‘Nee, jongens, jullie hebben je vergist’. Zo begint ‘Pinocchio’ van Carlo Collodi (1883).

Ik begin vandaag ook  maar tegelijk een beetje anders: ‘Er was eens een heel gewoon klein gezinnetje. Twee goede, wijze liefhebbende ouders hadden samen één jongetje, dat ze optimaal vrij en zelfstandig opvoedden. In de tijd dat dit verhaaltje begint, was dat kind al zo zelfstandig dat hij af en toe alleen thuis was als zijn ouders ’s avonds uit waren. Dat ging altijd goed, maar wat zijn ouders niet wisten, was dat hij stiekem een subliem lekker ritueel voor zich zelf uitgedacht had. Zodra de voordeur dicht was begon hij uit allerlei kasten allerlei dozen en trommels met koekjes en snoepjes te pakken. Die etaleerde hij zorgvuldig op de tafel in de eetkamer, en dan haalde hij voorzichtig uit iedere trommel en doosje één object. Daar maakte hij een mooi stilleven van, en dan peuzelde hij in een plechtige volgorde de ene na de andere lekkernij op (voelt u, lezer, de dramatiek al aankomen?). Zo was hij op een avond weer eens begonnen, en net toen hij het eerste snoepje wilde nemen, ging de voordeur open. Zijn vader kwam onverwacht thuis en toen gebeurde het, vader keek even om de hoek van de deur de kamer in, aanschouwde het tafereel, en zei vriendelijk ‘Nou, eet smakelijk, jongen’. Het duurde even maar toen kwam de katharsis. ‘Zuchtend heb ik alles weer opgeborgen’, noteerde hij jaren later in zijn autobiografie.

De tekst van bijna 300 woorden hierboven slaat, met permissie, nergens op. Het probleem is dat ik niet weet te bedenken hoe, dat ik niet kan verzinnen hoe, dat ik niet DURF te schrijven over wat nu komt. Ik knijp mijn neus dicht en ga een paar stukjes kopiëren uit Trouw van afgelopen zaterdag.

‘De oorlog in Gaza is ons opgedrongen. … Honger is er niet in Gaza. En Israël probeert juist te voorkomen dat er burgerslachtoffers vallen. Dat zegt de ambassadeur in Nederland, Modi Ephraim.

Dit jaar markeert 75 jaar van diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Israël. Hoe is die relatie?’

Dat staat in een paginagroot interview van Gijs Moes met vier portretfoto’s in die krant.

GIJS MOES VRAAGT: ‘Neem ons niet kwalijk, maar de realiteit van de Gazanen is totale destructie en honger.’

‘Er is geen honger, volgens onze gegevens. We zijn bezig met het faciliteren van alle humanitaire hulp die nodig is. We geven volledige toegang voor hulpgoederen, maar er zijn problemen aan de distributiekant, waardoor vrachtwagens in de rij staan.’

GIJS MOES VRAAGT: ‘U zegt dat er geen honger is. Experts zeggen dat Gaza aan de rand van een gigantische hongersnood staat, vooral in het noorden.’

‘Ja, er zijn mensen die dit zeggen, maar er zijn ook mensen die zeggen dat dit niet zo is. Natuurlijk zijn we bereid elke mogelijke catastrofale situatie te voorkomen. Tegelijkertijd moeten we ook onze oorlogsdoelen halen. Ik zou graag opnieuw benadrukken: vergeet niet dat dit niet een oorlog is waarvoor we hebben gekozen, deze oorlog is ons opgedrongen.’

GIJS MOES VRAAGT: ‘Israël faciliteert volgens u alle mogelijke humanitaire hulp. Maar zowel de VN als hulporganisaties zeggen dat Israël juist beperkingen oplegt. De Britse premier Rishi Sunak zei deze week dat Israël onmiddellijk “de restricties moet beëindigen”. Hebben zij het allemaal fout?’

‘Er is geen sprake van het beperken van hulpgoederen. Totaal niet.’

Van Wikipedia kopieer ik: ‘Een parallel universum of alternatieve werkelijkheid is een van de eigen werkelijkheid onafhankelijk bestaande werkelijkheid die er tegelijk mee voorkomt. Een specifieke groep van parallelle universa heet een multiversum, hoewel deze term ook gebruikt kan worden om er de eventuele parallelle universa mee te beschrijven die de fysieke werkelijkheid constitueren.’

(Illustratie:) Wikipedia. De verwoesting na een Israëlische luchtaanval op de buurt El-Remal in Gaza Stad op 9 oktober 2023. Bron: Palestinian News & Information Agency (Wafa) in contract with APAimages.

‘ In de filosofie zijn al uit de oudheid ideeën over parallelle werelden bekend. … In overdrachtelijke zin wordt het begrip gebruikt voor mensen die het contact met de realiteit geheel of gedeeltelijk verloren hebben. Met name in die samenhang is ook het gedeeltelijk synonieme “alternatieve realiteit” een gebruikelijke aanduiding. In fictie bestaan vele uitwerkingen van dit idee. Hoewel de termen “parallel universum” en “alternatieve realiteit” in het algemeen taalgebruik als synoniem van elkaar worden gebruikt, heeft het laatste soms de extra connotatie dat het om een werkelijkheid gaat die een variant is van die van ons. De term “parallel universum” is meer algemeen, zonder enige connotaties die duiden op een relatie (of het ontbreken daarvan) met ons eigen universum. Een universum waar de wetten van de natuur heel anders zijn (bijvoorbeeld, doordat er geen relatieve beperkingen heersen en de snelheid van het licht kan worden overschreden), zou in het algemeen beschouwd worden als een parallel universum, maar niet een alternatieve werkelijkheid.’

Hugo Verbrugh


Meld u aan voor De Ster nieuwsbrief (U ontvangt een bevestigingsmail)

Lees hier de privacyverklaring Hiermee geeft u toestemming om wekelijks een nieuwsbrief te ontvangen.