Het probleem van de universiteit

jun 04, 13 Het probleem van de universiteit

Als een boek en een hoofd op elkaar stoten en het klinkt hol, hoeft dat niet per se aan het boek te liggen. Aldus een beroemd aforisme van Georg Christoph Lichtenberg (1742-1799). Vorige week nam ik deel aan een evenement dat me inspireerde tot een variant op deze oneliner. Als een universiteit en een stad elkaar zoeken en ze praten langs elkaar heen als ‘ships that pass in the night’, dan hoeft dat niet per se aan de universiteit te liggen.

Het evenement vond afgelopen donderdag plaats in WORM – Instituut voor Avantgardistische Recreatie in de Boomgaardsstraat in Rotterdam. Van dat Instituut had ik nooit eerder gehoord; ik heb intussen geleerd dat dat helemaal aan mij ligt. WORM is wereldberoemd in Rotterdam, heeft zelfs financiële ondersteuning gehad van de mij via de antroposofie intens sympathieke Triodos Bank en moet dus alleen al daarom door mij serieus worden genomen.

Het evenement had de vorm van een tribunaal. Dat is een type evenement van WORM waar ‘wordt recht gesproken over misstanden en wangedragingen op geestelijk vlak die om politieke en sociaal-maatschappelijke redenen niet de juridische rechtspraak bereiken. Door middel van juryrechtspraak wordt een oordeel geveld over het schone en lelijke, het goed- en mislopende, het goedaardig-domme en het kwaadaardig-domme. De rechtsmacht van het tribunaal is overigens onbegrensd’.

Vorige week stond de Erasmus Universiteit Rotterdam in de beklaagdenbank. Aangeklaagd voor het (1) verwaarlozen van de stad Rotterdam, (2) het organiseren van irrelevante studies en (3) het koesteren van een obsessieve fascinatie voor internationale rankings.

Als toelichting diende de volgende tekst: ‘Een universiteit heeft een bredere opdracht dan enkel publiceren en studenten naar de arbeidsmarkt leiden. Een goede universiteit vindt een manier om een brug te slaan naar haar omgeving en sociale context. Een goede universiteit is zich bewust van haar rol in de vormgeving van de stad en het bijdragen aan het denken over wat nastrevenswaardig is en wat niet. De Erasmus Universiteit heeft zich op Woudestein afgezonderd van de stad … Op Woudestein werkt men aan haar internationale profilering en aan irrelevantie publicaties. Er heerst op alle terreinen een buitensporige financieel- en bedrijfs- economische fixatie. Alle convenanten ten spijt en ondanks de inzet van een handvol betrokken universitair docenten, heeft de universiteit verwijtbaar gefaald. Het tribunaal ziet een universiteit die niet betrokken is bij de stad, door onzekerheid wordt geplaagd en die zich puur richt op de internationale wetenschappelijke gemeenschap en de eigen omgeving structureel verwaarloost. Rotterdam staat te boek als de meest anti-intellectuele stad van Nederland en de Erasmus Universiteit is er op zijn minst medeplichtig aan, dan wel: heeft niets actiefs gedaan om het tij te keren. … Het tribunaal roept getuigen op om zich te melden om de aanklacht te onderbouwen dan wel te ondermijnen. Getuigen worden tijdens de zitting gehoord. Voor klokkenluiders en (oud)medewerkers van de universiteit is een getuigenbeschermingsprogramma en kan men anoniem of onherkenbaar getuigen. De jury zal direct uitspraak doen’.

Het Tribunaal - Hugo Verbrugh

De stijl van de aankondiging en het logo in de vorm van een artistiek geslaagde, hip knipogende Vrouwe Justitia deden verwachten dat men er een Erasmiaans-filosofische mix van luim en ernst van wilde maken; het liep anders. Het begon als een gênante ratjetoe van onverstaanbaar gebrabbel en wezenloze prietpraat en geneuzel. Na ruim een half uur gaven de twee hoogleraren van de EUR die als getuigen à décharge waren uitgenodigd, in uiterst duidelijk verstaanbare bewoordingen uiting aan hun woede over deze aanfluiting en verlieten ze voortijdig het tribunaal. Haast als door een wonder werkte dit als een catharsis [= psychische en mentale, innerlijke reiniging. Red.] en werd het, vooral door de bijdragen van de uitgenodigde studenten, een gedenkwaardige bijeenkomst.

Wordt vervolgd: ik heb met de leiding van WORM afgesproken dat wij in gesprek blijven en ik ga meedoen aan een verbeterde versie van een dergelijke sessie.

Hugo Verbrugh

Facebook

4 Reacties

  1. Calbo.R.E. /

    Een interessante column van Hugo V. waarin het gegeven dat hij nooit eerder van WORM heeft gehoord kenmerkend is voor de zgn. anti-intellectuele atmosfeer die hier in Rotterdam heerst en waar de Erasmus Universiteit mede debet aan zou zijn. Ik ben van mening dat dit geenszins het geval is en wanneer men er oog/neus/gevoel voor heeft er voldoende vernieuwende stromingen op diverse gebieden binnen de stadsgrenzen plaats vinden die vanuit de “intellectuele” kringen geïnitieerd worden.Of het proletariaat daar baat/belang bij heeft laat ik even buiten beschouwing.
    Mocht er een vervolg plaats vinden van het “tribunaal” dan zou ik dat graag willen bijwonen en daarvan op de hoogte gesteld willen worden.
    Overigens vind ik, gezien de financiële crises,niet dat er op Woudestein op alle terreinen een buitensporige financieel- en bedrijfs-economische fixatie heerst en vraag mij vol verwondering af hoe men een Bank intens sympathiek kan vinden via de antroposofie…..wellicht ben ik daar niet intellectueel genoeg voor.

    Met vriendelijke groet,

    R.E.Calbo.

  2. Ik neem dezer dagen contact op met de leiding van WORM over de organisatie van een reprise. Het wordt wat mij betreft een praktische exercitie in het onderwijs-opzet waarover ik op 30 mei een betoog hield en die hem na aan het hart ligt: ‘PGO’, d.w.z. probleemgestuurd onderwijs. Interessantste conclusie: De stad laat de universiteit aan haar lot over en is zo ook in gebreke. De discussie wordt hopelijk vervolgd. Zie foto met onderschrift op blz. 2 van De Ster.

  3. Naar aanleiding van de sneer van R.E.Calbo over de Triodos Bank copieer ik even dit stukje uit de NRC H van vandaag:

    Driemaal Triodos is ook een bank, Jeroen Wester | pagina 6 – 7
    Geld is macht. Wie spaargeld heeft, heeft invloed, zegt de bekende filosoof Bas Haring. Kijk, daar kan Plato nog een puntje aan zuigen. De bijzonder hoogleraar ‘Publiek begrip van wetenschap’ doet zijn uitspraak in De kleur van geld, een magazine dat de klanten van Triodos Bank in de bus krijgen.
    „Ik ben blij dat er duurzame banken zijn die transparantie hoog in het vaandel hebben staan en aan hun spaarders laten zien wat ze met hun spaargeld doen”, vertelt de denker zonder namen te noemen. „In die zin is klein het nieuwe groot. Ik ben erg gecharmeerd van die stelling.”
    Het gaat hier om de nieuwe reclameleus van de people-planet-profit-bank uit Zeist. Klein. Het nieuwe groot. Haring als het nieuwe gezicht van de snelgroeiende Gooise internetbank? Nee hoor, laat hij vanaf een Zweedse conferentie weten. Volgens hem is het gewoon een kwestie van geestverwantschap.
    „Ik heb helemaal geen band noch afspraak met hen en ik wil ook niet voor commerciële karretjes gespannen worden. Feit is wel dat ik het een boeiende en sympathieke bank vind.” Volgens Haring past de kreet van Triodos goed bij hem. „Maar meer dan dit is er niet.”
    Vraag is hoe diep de overtuiging bij de bank zelf zit. Sinds het uitbreken van de kredietcrisis is de bank bijna verdriedubbeld in omvang. Het balanstotaal groeide gemiddeld 23 procent per jaar naar inmiddels 5,3 miljard euro.
    Deze week maakte de bank een overname bekend van het BNP Paribas Groenfonds. Daardoor „groeit de portefeuille van Triodos Groenfonds aanzienlijk”, jubelde de fondsmanager. Zo „verstevigt het fonds zijn positie als grootste groenfonds van Nederland.”
    In Zeist is groot het nieuwe klein.

  4. Herman /

    Ik zou de aankondiging van het vervolg ook wel willen vernemen
    Waar kan ik dat volgen

    MvG

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *