Politiek als nietszeggend theater

apr 02, 19 Politiek als nietszeggend theater

Er was eens …  – niets. Geen enkel sprookje begint zó. Kleine varianten op deze ultra-minimalistische, in de meest letterlijk-mogelijke zin, nietszeggende zinsnede BINNEN teksten komen wel voor.

Een klassiek voorbeeld vinden we in de roman ‘De Walging’ van Jean Paul Sartre (La Nausée, 1938; Nederlandse uitgave 1980). De passage waar het om gaat staat tussen de derde en de vierde zin van de aanhef (in mijn eigen, ietwat ingekorte vertaling): ‘Het beste zou zijn de gebeurtenissen van dag tot dag op te schrijven. Een dagboek bijhouden om alles helder en duidelijk te zien. Niets laten ontsnappen: de nuances, de kleine feitjes, zelfs al lijken ze niets te betekenen, en vooral: ze goed ordenen. … Ik zie hier bijvoorbeeld een kartonnen doosje waarin mijn potje inkt zit. Ik zou moeten proberen te zeggen hoe ik dat vroeger zag en hoe ik nu1. Bij de voetnoot staat dan: ‘Hier is één woord weggelaten’.

Een heel ander format waarin ‘het niets’ in literaire teksten verschijnt is het Sherlock Holmes verhaal Silver Blaze (dat is de naam van een beroemd renpaard). Ik citeer (met accentuering van mij) een stukje conversatie waarin de ontknoping wordt uitgelegd. Dokter Watson, de vaste kronikeur van de beroemde detective vraagt: “Is there any point to which you would wish to draw my attention?” Holmes antwoordt: “To the curious incident of the dog in the nighttime”. Watson begrijpt het niet en protesteert: “The dog did nothing in the night-time”, en Holmes antwoordt: “That was the curious incident”. Het ‘curieuze incident’ blijkt dan te zijn geweest dat een waakhond niet had geblaft toen de schurk in de nacht de paardenstal binnenkwam; Holmes had hieruit afgeleid dat de schurk een bekende van de hond moest zijn.

De werkelijkheid imiteert soms de fictie. Vooral de Engelsen, altijd in de stemming voor een nummertje Shakespeare, zijn daar goed in. Afgelopen vrijdag 29 maart 2019 heeft zich in Westminster zo’n dramatische vertoning van iets niets voorgedaan. Die datum zal de wereldgeschiedenis ingaan als een heel bijzondere dag. Nadat in de wereld in het algemeen en in Engeland in het bijzonder honderden miljoenen mensen drie jaar lang met dagelijks toenemende spanning hadden uitgekeken naar wat er die dag zou gebeuren, gebeurde er dus niets.

Op De Ster Online heb ik op 22 januari jl. voorspeld ik dat de Brexit met een weergaloos oorverdovend niets zou aflopen: desteronline.nl/tina (≈ There Is No Alternative). Tot dusver is die voorspelling uitgekomen. ‘Een bepaald type ‘ras-echte’ politici heeft in de afgelopen jaren met gekonkel, achterkamertjesgedoe, handjeklap, nep-nieuws, fake, sjoemelberichten, het verlangen om met drama aandacht te genereren, ophef, nieuwsgekte, twitterhysterie, spektakelleegte, op het wereldtoneel een zeldzaam stuk theater opgevoerd. Het KAN natuurlijk dat de geheime scenarioschrijver nog een volgende aflevering achter de hand heeft; 12 april staat al gepland voor wéér een opvoering, maar voorlopig geloof ik er niks van.

De beroemde klacht van Macbeth lijkt hier passend:

Tomorrow, and tomorrow, and tomorrow,
Creeps in this petty pace from day to day
To the last syllable of recorded time,
And all our yesterdays have lighted fools
The way to dusty death. Out, out, brief candle!
Life’s but a walking shadow, a poor player
That struts and frets his hour upon the stage
And then is heard no more. It is a tale
Told by an idiot, full of sound and fury,
Signifying nothing.

Een Nederlandse vertaling heb ik in cyberspace niet gevonden; wel een Duitse. Ziehier:

Morgen, und morgen, und dann wieder morgen,
Kriecht so mit kleinem Schritt von Tag zu Tag,
Zur letzten Silb’ auf unserm Lebensblatt;
Und alle unsre Gestern führten Narr’n
Den Pfad des stäub’gen Tods. – Aus! kleines Licht! –
Leben ist nur ein wandelnd Schattenbild;
Ein armer Komödiant, der spreizt und knirscht
Sein Stündchen auf der Bühn’, und dann nicht mehr
Vernommen wird: ein Märchen ist’s, erzählt
Von einem Dummkopf, voller Klang und Wut,
Das nichts bedeutet.

Hugo Verbrugh


Meld u aan voor De Ster nieuwsbrief (U ontvangt een bevestigingsmail)

Abonneer op onze nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws wekelijks

Uw gegevens zijn beveiligd en u kunt zich altijd uitschrijven door onderaan de nieuwsbrief op "Uitschrijven" te klikken. Uw gegevens worden dan direct verwijderd. Lees hier de privacyverklaring Hiermee geeft u toestemming om wekelijks een nieuwsbrief te ontvangen.

Facebook

1 reactie

  1. Hugo Verbrugh /

    Ik citeer [zonder vooraf toestemming gevraagd te hebben, ik hoop dat het zo mag] wat ik zojuist op NU las: ‘De ontwikkelingen in het Verenigd Koninkrijk hebben het in de afgelopen dagen waarschijnlijker gemaakt dat het land zonder uittredings-overeenkomst uit de Europese Unie zal stappen. Dat heeft Michel Barnier, Brexit-hoofdonderhandelaar voor de EU, dinsdag gezegd.

    “Een scenario zonder deal is in de afgelopen dagen waarschijnlijker geworden, maar we kunnen er nog steeds op hopen dat het te vermijden is”, zei Barnier op een bijeenkomst in Brussel. Hij voegde daaraan toe dat de EU bereid is te accepteren dat het VK lid van de Europese douane-unie en/of de interne markt blijft.

    Volgens Barnier heeft het VK nog drie opties, voordat het land op 12 april automatisch zonder overeenkomst uit de EU stapt. Het VK kan de uittredingsovereenkomst die door premier Theresa May en de EU is opgesteld alsnog door het parlement laten goedkeuren, in Brussel om langer uitstel vragen, of inderdaad zonder deal uitstappen, aldus de EU-hoofdonderhandelaar.

    Mocht het uitlopen op een ‘no deal’, dan verwacht de EU dat het land voldoet aan zijn verplichtingen op het gebied van de rechten van EU-burgers in het VK (en vice versa), financiële genoegdoening en de grens tussen Ierland en Noord-Ierland, zei Barnier.

    Als het VK in plaats daarvan om uitstel van de Brexit vraagt, moet het zich volgens Barnier realiseren dat de EU niet van plan is de uittredingsovereenkomst van premier May te heronderhandelen. Bij het aanvragen van uitstel moet ook een goede reden worden gegeven. Een nieuw Brexit-referendum, verkiezingen en een ander “politiek proces” zouden aanvaardbare redenen zijn, aldus Barnier. “Ik heb nog steeds wat geduld over.”
    Geen meerderheid voor alternatieve Brexit-plannen

    Het Britse Lagerhuis wees de deal van May vorige week voor de derde keer af. De parlementariërs hielden in de laatste twee weken twee historische stemmingen over mogelijke alternatieve Brexit-plannen, maar geen van de behandelde voorstellen kon op een meerderheid rekenen.

    Premier May lijkt zich op te maken om haar deal deze week voor de vierde keer aan het parlement voor te leggen. May heeft dinsdag vier uur ingeruimd voor crisisoverleg met haar kabinet.’

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *