De actualiteit leeft niet van Covid 19 alleen. Anderzijds is wat we nu wereldwijd meemaken zó ongehoord nieuw en ingrijpend, dat je met goed fatsoen alleen over een ander onderwerp kunt schrijven als je eerst uitlegt wat de link is met het coronavirus. Voor dit stukje vind ik zo’n link in de afzegging van de Nacht van de Filosofie in Arminius waar 3 april onder meer Fokke Obbema gesproken zou hebben. Die had op 1 april 2017 een artikel in de Volkskrant over zijn NDE oftewel Nabij-deDood-Ervaring. De onvermijdelijke afzegging van deze Nacht is spijtig, want alleen al deze bijdrage van een zogeheten ‘revenant’ oftewel een ‘uit de dood teruggekeerde’ zou de bijeenkomst erg interessant hebben kunnen maken. De BDE oftewel de Bijna-Dood-Ervaring, zoals het fenomeen vroeger heette, zou opeens weer even in de actualiteit ‘terug van weggeweest’ zijn! ‘Vorig jaar ging ik plotseling even dood’, is zijn eigen kortste samenvatting; meer info is te vinden via volkskrant.nl/kijkverder/v/2018/even-dood. Toch schrijf ik er nu over, en ik heb er goede redenen voor, want dezer dagen is iets dat alles te maken heeft met deze ‘?N-of-B-Dood-Ervaringen’ opnieuw verschenen na lange tijd bijna-weggeweest te zijn. Ik bedoel de tekst van de eerste publicatie van van een systematisch onderzoek naar deze zeldzame ervaring. Het plaatje laat zien waar het over gaat.

Bekijk het complete boekje hier

Bekijk het complete boekje hier

In 1892 publiceerde de Zwitserse alpinist en geoloog Albert Heim een artikel dat geldt als de eerste tekst waarin systematisch beschreven is wat er gebeurt als iemand datgene meemaakt, dat later bekend zou worden als NabijdeDoodErvaring. In actuele teksten over de NDE worden Heim en zijn werk altijd even genoemd als beginpunt van de huidige inzichten in deze NDE; bij mijn weten heeft nog nooit iemand onderkend dat Heim een touch of genius had, en dat hij met zijn artikel een nieuw paradigma lanceerde – een nieuw inzicht dat nu, ruim een eeuw later, even fundamenteel blijkt te zijn als, om het best bekende historische voorbeeld te noemen, de ontdekking die Copernicus in 1543 publiceerde, dat de aarde om de zon draait en niet andersom, zoals men lang geleden meende en wij in eerste instantie zelf, subjectief, dagelijks zien. Deze sublieme waardering van Heim durf ik zo hard te poneren met de zogeheten advantages of hindsight, met de voordelen van de achteraf nieuw verworven ‘kennis van nu’. Wat Heim ontdekt had en beschreef, was fundamenteel nieuw. Alpinisme was destijds iets nieuws. Men begon toen pas iets te leren dat nu algemeen bekend is: af en toe valt een klimmer van grote hoogte plotseling omlaag. Vaak overleeft hij het niet, soms is hij héél even nèt niet dood, en een enkele keer doet zich in dat korte moment waarin hij ten onrechte denkt dat hij dood is, het uniek bijzondere fenomeen voor dat Heim beschrijft. Maar omdat Heim nog niet echt wist wat hij gevonden had, is zijn tekst nog vol van onzekerheden en onduidelijkheden. In mijn vertaling en commentaar heb ik een eerste aanzet gegeven om hier helderheid in te verschaffen. Lees verder zelf maar; de ‘werktekst’ is digitaal beschikbaar via de site van De Ster.

Hugo Verbrugh


Meld u aan voor De Ster nieuwsbrief (U ontvangt een bevestigingsmail)

Lees hier de privacyverklaring Hiermee geeft u toestemming om wekelijks een nieuwsbrief te ontvangen.