Desiderius Erasmus en Stefan Zweig: twee grote Europeanen

dec 10, 13 Desiderius Erasmus en Stefan Zweig: twee grote Europeanen

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Het is een mooie mix van overeenkomsten en verschillen, Zweig (Wenen 1881 – Rio de Janeiro, Brazilië 1942) en Erasmus (Rotterdam, 1466 – Basel, 1636). Ze hebben allebei immens veel geschreven, allebei in de taal die in hun tijd een prominente taal van de grote wereld was, en die grote wereld was evenzeer hun eigen...

Lees verder

Sinterklaas: nieuwe hevigheid

dec 03, 13 Sinterklaas: nieuwe hevigheid

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Overmorgen zal het heerlijk avondje weer komen,’t avondje van u weet wel. Ieder jaar is daarover meer rumpus [= rumoer, reuring, consternatie, opwinding. Red.], en zeker dit jaar is die rumpus aanleiding genoeg om twee dagen van tevoren alvast nog eens terug te kijken. Erg moeilijk is dat niet, want de voorbereidingen voor dit...

Lees verder

Tien jaar eenzaam en dood

nov 26, 13 Tien jaar eenzaam en dood

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Vorige week kwam een bericht in de media zoals wij nooit eerder vernomen hebben. Een 74-jarige Rotterdamse vrouw bleek tien jaar dood in haar huis gelegen te hebben. Het bericht was uniek in de combinatie van een top-score in de drie belangrijkste kenmerken van berichten in de media. Ik zal het uitleggen. (1) Het bericht had unieke...

Lees verder

Romantische herinneringen

nov 19, 13 Romantische herinneringen

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Ze zijn alweer voorbij, de dagen waarin wij ons de Eerste Wereldoorlog herinnerden. Maar ze zullen terugkomen – en hoe! Volgend jaar zomer, als het een eeuw geleden zal zijn dat ‘de lichten over Europa uitdoofden’, zoals naar verluidt de Engelse minister van Buitenlandse Zaken Edward Grey op 4 augustus 1914 zei, ‘en ze zullen...

Lees verder

Journalistiek in crisis

nov 12, 13 Journalistiek in crisis

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Het spatte met vette letters van de voorpagina, intussen ruim twee weken geleden: ‘Wetenschap in crisis’. En in kleinere lettertjes daaronder: ‘Het systeem van wetenschap is dolgedraaid. Het roer moet om, vinden de rebellen van het gezelschap Science in transition.’ (tussen “van” en “wetenschap” ontbreekt inderdaad het woordje “de”...

Lees verder

De laatste herfst van Europa?

nov 05, 13 De laatste herfst van Europa?

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

De kop boven dit stukje klinkt nogal dreigend. Hij is een variant op een uitdrukking die de komende maanden waarschijnlijk vaak gehoord en gelezen zal worden. Ik bedoel ‘De laatste zomer van Europa’. Met die uitdrukking wordt de zomer van 1914 bedoeld – de dagen waarin de Eerste Wereldoorlog begon. Die zal volgend jaar...

Lees verder

Droomboek

okt 29, 13 Droomboek

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

‘Iets was anders, maar hij wist niet wàt’. Met die zin begint een stukje innerlijke monoloog van de eerste hoofdpersoon van de roman met de curieuze titel ‘Die Zeit, die Zeit’ (2012) van de Zwitser Martin Suter (1948). Het boek telt bijna 300 bladzijden en gaat over twee mannen die op een merkwaardige, filosofisch en...

Lees verder

Antenne

okt 22, 13 Antenne

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Bestaat toeval? Ja en nee. Ja – voor zover wij het opmerken en het herkennen als toeval. De essentie van het toeval is dat het door ons wordt opgemerkt. Op zichzelf, zonder ons, bestaat het niet. Onlangs maakte ik het heel mooi mee. Een tijdje geleden raakte ik betrokken bij de aanvraag van een telecom-bedrijf om zendmasten...

Lees verder

Ramsjpoed

okt 15, 13 Ramsjpoed

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

NRC Handelsblad en de taal, dat is een grimmig verhaal. In de goede oude tijd hadden ze bij de krant hun voormalig hoofdredacteur Jerôme Heldring (1917 – 2013) die in zijn ‘Dezer Dagen’-column eenmaal per maand de vloer aanveegde met de talige ongerechtigheden die hij de afgelopen weken had aangetroffen, maar ook hem werd het...

Lees verder

Kinderboekenweek 2-13 oktober: Sprookjes

okt 08, 13 Kinderboekenweek 2-13 oktober: Sprookjes

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

‘Laten we vaker sprookjes vertellen’. Met die aanbeveling opent een artikel in NRC Handelsblad van afgelopen zaterdag. ‘Door onze orale traditie te verwaarlozen, werken we ontlezing in de hand. Vertel vaker sprookjes,’ schrijft Bas Belleman (1978, dichter en Shakespeare-vertaler en werkzaam als journalist, columnist en recensent...

Lees verder

Spookverhalen (2): theosofie en daaromtrent

okt 01, 13 Spookverhalen (2): theosofie en daaromtrent

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

In de universiteit wordt sinds ongeveer een halve eeuw aan de hand van zogenoemde ‘meerkeuzevragen’ getoetst of een student iets geleerd heeft. Ik geef een voorbeeld: ‘Wat hoort niet thuis in dit rijtje [slechts één antwoord is goed]? Ezel, Haan, Mol, Vos’. Over het juiste antwoord is discussie mogelijk, maar dat is uitdrukkelijk...

Lees verder

Spookverhalen (1): mobieltjes en hun straling

sep 24, 13 Spookverhalen (1): mobieltjes en hun straling

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Gevaarlijke straling uit de telefoon – dat wil wat. Heel wat mensen worden, als ze er alleen al van horen, een beetje niet goed. Onlangs leek het in België menens te worden. ‘Tot 7 jaar geen mobieltje’ kopte een berichtje in NRC Handelsblad van 2 september. Om fair te blijven citeer ik het hele bericht. ‘De Belgische regering...

Lees verder

Gaatjesvrees

sep 17, 13 Gaatjesvrees

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

‘NIEUWE FOBIE’ meldde een bericht in NRC Handelsblad van 30 augustus op de wetenschapspagina met rode letters. Daaronder zwart en vet: Grote paniek om gaatjespatronen. Het is drie maal fascinerend nieuws. Ik citeer het in z’n geheel. ‘Het is nog geen officiële fobie; hij staat nog niet in de psychiatriebijbel DSM5 en er is...

Lees verder

Een poepruikmachine

sep 10, 13 Een poepruikmachine

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Het woord in de kop boven dit stukje heb ik dezer dagen zelf bedacht. Niemand kent het dus nog. Daardoor herkent ook niemand het. Daardoor zou de argeloze lezer in eerste instantie kunnen menen dat het een of andere poe-pruik-machine zou zijn. Maar nee, het is een poep-ruik-machine. Iets van die strekking blijkt te bestaan. Dat...

Lees verder

Vergiet op je hoofd

sep 03, 13 Vergiet op je hoofd

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Bestaat toeval? Ja en nee. Ja, het bestaat. Het toeval lijkt zelfs op ons. Maar ook ‘nee’: het toeval bestaat niet. Dat wil zeggen: het bestaat niet op zichzelf. Het bestaat alleen voor zover wij het opmerken en ons dan realiseren dat het toeval lijkt of zelfs is, en er dan iets bij denken. In de afgelopen maanden werkte mijn...

Lees verder

Kennismanipulatie (2)

aug 27, 13 Kennismanipulatie (2)

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Vorige week ging het hier over de affaire Stapel en de vraag hoe dat allemaal zo ver heeft kunnen komen. Terwijl ik daarmee bezig was kreeg ik een van de merkwaardigste ervaringen van mijn leven. ‘t Gebeurde aan de computer. Ik zat te tikken over de sleutelfiguur in de voorgeschiedenis van de affaire Stapel, de Amerikaanse...

Lees verder

Kennismanipulatie (1)

aug 20, 13 Kennismanipulatie (1)

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Na een lange komkommertijd is hier nu dit EUREKA- nummer van De Ster. Mijn stukje gaat opnieuw over wetenschap en kennis – hetzelfde onderwerp als drie weken geleden. Dat ging vooral over Diederik Stapel, de wereldberoemde Nederlandse psycholoog die twee jaar geleden werd ontmaskerd als een bedrieger en werd ontslagen als...

Lees verder

Komkommertijd (4): Wetenschap

jul 30, 13 Komkommertijd (4): Wetenschap

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

‘Lezers van NRC Handelsblad hebben een hogere waardering voor Amsterdam dan lezers van De Ster.’ Aldus een persbericht over een onderzoek dat deze week gepubliceerd is in de Proceedings of the Kralingen-Crooswijk Academy of Sciences, een dochteronderneming van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Toen u de eerste zin van dit stukje...

Lees verder

Komkommertijd (3): Geneeskunst

jul 23, 13 Komkommertijd (3): Geneeskunst

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Vorige week schreef ik hier over pathologische anatomie. Een goede oude vriend had me daar een zó boeiend verhaal over verteld, dat ik het met mijn Ster-lezers wilde delen. Er zou een vervolg komen. Om dit vervolg begrijpelijk te maken, vat ik eerst het vorige verhaal nog even samen. Vanaf het midden van de 19e eeuw was...

Lees verder

Komkommertijd (2): Pathologische anatomie

jul 16, 13 Komkommertijd (2): Pathologische anatomie

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Dezer dagen kwam ik door een wonderlijk mooi toeval een heel oude goede vriend tegen. We kennen elkaar vanaf begin jaren zeventig, toen we allebei werkten in de afdeling Pathologische Anatomie van de Medische Faculteit Rotterdam. Wat mij daar toen niet gelukt is, heeft hij wel gedaan: hij is echt patholoog geworden. Hij werkt nu al...

Lees verder

Komkommertijd (1): ‘Reïncarnatie?’

jul 09, 13 Komkommertijd (1): ‘Reïncarnatie?’

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Nieuws, Ster Columns

‘t Is weer komkommertijd. Waar zal ik het over hebben? Ik weet iets! Vandaag, de dag dat deze Ster in alle brievenbussen in Kralingen en Crooswijk bezorgd wordt, ga ik een kwartetspel spelen over reïncarnatie. Ik heb dat eerder gedaan, heb er eerder ook over geschreven – op 10 januari 2012, om precies te zijn – en ik...

Lees verder

Een nieuw begrip: ‘digitale dementie’

jul 02, 13 Een nieuw begrip: ‘digitale dementie’

Geplaatst door in Cultuur, Nieuws, Recent, Ster Columns

Zonder dat wij zelf weten wat wij doen, helpen wij de wereld steeds effectiever naar de verdommenis. Het mechanisme is onze eigen verslaving aan de totaal-digitalisering van de werkelijkheid. Dat is, in mijn eigen woorden samengevat, de boodschap die de Duitse neurowetenschapper / – psychiater Manfred Spitzer ons voorhoudt in...

Lees verder

Kate – Jacques Beket

jun 25, 13 Kate – Jacques Beket

Geplaatst door in Columns, Jacques Beket, Ster Columns

Net terug van de vakantie in Frankrijk zijn wij al weer bezig met het volgende spektakel: ik ben eindelijk opa geworden van een echte Beket. De vriendin van mijn zoon is bevallen van een prachtige dochter met de naam Kate. Onze drie andere kleinkinderen hebben de achternaam van hun vader. Ook Kate zal weer een andere achternaam...

Lees verder

Parkeren en paarden

jun 18, 13 Parkeren en paarden

Geplaatst door in Columns, Eduard Schuringa, Ster Columns

De maand juni probeert ineens het tot dusver saaie jaar goed te maken. Paarden, eindexamens en parkeren. Nu kan ik van hieraf weinig doen aan wat er met de eindexamens is gebeurd. Wel herinner ik me dat toen ik eindexamen deed er ook een enveloppe was met eindexamenopgaven, waarvan het lakzegel was verbroken. De leraar telde gewoon...

Lees verder

Kralingen Alexanderplatz

jun 11, 13 Kralingen Alexanderplatz

Geplaatst door in Columns, Eduard Schuringa, Ster Columns

Allereerst natuurlijk een hartelijk welkom voor onze nieuwe deelgemeentelijke burgemeester, de heer Wim van Heemst. Sedert zijn aantreden is het weer verbeterd, dus dat begint goed. Ook lijkt het me een hele uitdaging. Het is tenslotte een baan voor maar 9 maanden, want als ik goed ben geïnformeerd, wordt op 19 maart 2014...

Lees verder

Het probleem van de universiteit

jun 04, 13 Het probleem van de universiteit

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Als een boek en een hoofd op elkaar stoten en het klinkt hol, hoeft dat niet per se aan het boek te liggen. Aldus een beroemd aforisme van Georg Christoph Lichtenberg (1742-1799). Vorige week nam ik deel aan een evenement dat me inspireerde tot een variant op deze oneliner. Als een universiteit en een stad elkaar zoeken en ze...

Lees verder

Autobiografisch schrijven: een nieuw fenomeen

mei 28, 13 Autobiografisch schrijven: een nieuw fenomeen

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

‘Ik ga iets ondernemen dat nooit eerder is gedaan … .’ Zo begint de eerste zin van de eerste echte autobiografie uit de geschiedenis. Hij is van de Franse filosoof Jean-Jacques Rousseau (1712-1778). ‘Ik wil aan mijn medemensen een mens laten zien zoals hij werkelijk is en die mens ben ik zelf’, luidt de tweede zin. Dat had...

Lees verder

Liefde en Rotterdam, het hart van onze stad is overal

mei 22, 13 Liefde en Rotterdam, het hart van onze stad is overal

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

‘Ik vind het echt mijn taak om aan alle journalisten uit te leggen waartoe Rotterdam op aarde is’. Dat is voorlopig voor mij de kwoot van het jaar. Ik zeg ‘voorlopig’ want er kan een nog mooiere komen, maar even goed kan er het hele decennium of zelfs de hele 21e eeuw geen mooiere komen. Hij komt van onze eigen burgemeester...

Lees verder