Een proefschrift in de Socratische traditie

mrt 07, 17 Een proefschrift in de Socratische traditie

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Volgende week vindt in de Erasmus Universiteit een belangrijke promotie plaats. Wim Pouw zal dan de verdediging voeren van zijn proefschrift. De titel luidt, in mijn eigen vrije vertaling: ‘Hoe eigen activiteit met je handen kan maken dat je iets, dat een ander je probeert uit te leggen, sneller, effectiever, beter gaat...

Lees verder

Wetenschappers, gij zijt gelijk de goden

feb 28, 17 Wetenschappers, gij zijt gelijk de goden

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Ik moet iets goedmaken. Vorige week kapittelde ik hier de rectores van de Nederlandse universiteiten. Ze zouden niet weten wat filosofie is en zelfs de Nederlandse taal niet goed machtig zijn, schreef ik. Dat oordeel baseerde ik op wat ik meende dat zij bepleitten, namelijk een totaal vrijblijvende wetenschap in plaats van de in...

Lees verder

Een opfriscursus Nederlands voor het rectorencollege van Nederlandse universiteiten

feb 21, 17 Een opfriscursus Nederlands voor het rectorencollege van Nederlandse universiteiten

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Vorige week stelde ik onder de titel ‘Een opfriscursus Toegepaste WetenschapsFilosofie voor Tweedekamerleden’ voor dat politici zich het ABC van de wetenschap eigen zouden maken alvorens moties in te dienen en vervolgen aan te nemen [ten behoeve van de documentatie copieer ik de letterlijke tekst van de bedoelde motie]:...

Lees verder

Een opfriscursus Toegepaste WetenschapsFilosofie voor Tweede Kamerleden

feb 13, 17 Een opfriscursus Toegepaste WetenschapsFilosofie voor Tweede Kamerleden

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

‘Alles is politiek, maar politiek is niet alles’, leerden wij in 1985 van Harry Kuitert. Het is wijsheid van en voor alle tijden, maar de tijden veranderen en ze zijn sinds 1985 zó sterk veranderd dat …. – tja, dat elke vergelijking een beetje mank gaat. In de uren dat ik dit stukje zit te tikken,...

Lees verder

Woorden en beelden, verhalen en films

feb 07, 17 Woorden en beelden, verhalen en films

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Binnenkort is de laatste bijeenkomst van een cursus die Corrie Jolink de afgelopen maanden aan de Rotterdamse Volksuniversiteit heeft gegeven over verfilmde boeken. Ik heb er met rode oortjes aan deelgenomen; intussen zou ik zelf ook best zo’n cursus willen geven. Ik gebruik het stukje van deze week voor een paar notities...

Lees verder

Normaal bestaat niet

jan 30, 17 Normaal bestaat niet

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

In de geneeskunde, in de wetenschappen, in de psychologie, verandert tegenwoordig veel. Eén verandering is dat nu meer, en vaak beter, wordt nagedacht dan vroeger. Ook grondslagen en methoden komen vaker en beter ter sprake. Daardoor ontstaat ook meer ruimte voor inzichten en ideeën uit onverwachte hoek – ook voor denkbeelden...

Lees verder

Besmettelijk informatiepatroon

jan 23, 17 Besmettelijk informatiepatroon

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Als langjarige amateur-journalist heb ik, durf ik te zeggen, een soort speciaal zintuig ontwikkeld voor een bijzonder journalistiek fenomeen: de mogelijke samenhang tussen twee of meer onderwerpen die op één dag in de krant ter sprake komen waartussen enerzijds geen enkel aantoonbaar verband bestaat maar anderzijds door een...

Lees verder

‘Grensverkenningen’ 2. De wetenschap van de vrije wil …

jan 16, 17 ‘Grensverkenningen’ 2. De wetenschap van de vrije wil …

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Vorige week begon ik in De Ster aan iets dat een hele serie zou kunnen worden … – over verkenningen langs de grens van de wetenschap, met name de medische wetenschap en in iets ruimere zin de hele geneeskunde. Daar moet veel verbeteren, was de strekking die tussen de regels dóór klonk. Een mooi toeval heeft intussen...

Lees verder

‘Grensverkenningen’ 1 Kunnen planten waarnemen?

jan 09, 17 ‘Grensverkenningen’ 1 Kunnen planten waarnemen?

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

“Niet meteen kijken, maar die boom daar staat misschien naar je te staren”. Nadat u deze eerste zin hier hebt gelezen, gaat u wellicht denken dat ik hier een aanhanger citeer van Prinses Irene en haar ‘praten met bomen’-discours. Nee, lezer, als u dat dacht, hebt u zich vergist. Het is een citaat uit een...

Lees verder

NEP-filosofie

jan 02, 17 NEP-filosofie

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Het toeval reikte me eind vorig jaar een boek aan met de titel van een mij voordien onbekende Duitse auteur, Markus Gabriel, met als titel ‘Waarom we vrij zijn als we denken – Filosofie van de geest voor de eenentwintigste eeuw’ [Boom, Amsterdam; vertaling van Huub Stegeman]. Alleen al die titel dééd het bij me. Hier...

Lees verder

Bericht uit de Twaalf Heilige Etmalen

dec 27, 16 Bericht uit de Twaalf Heilige Etmalen

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

‘Kijk terug, maak het hoofd leeg en ruim op, zowel letterlijk als figuurlijk’. Deze aanbeveling kwam afgelopen zaterdag uit onverdachte hoek tot mij. Het is de kop boven het hoofdartikel in het katern Opinie & Debat van NRC Handelsblad. Dat ga ik hier dus doen – maar met mate, want als ik alles zou willen...

Lees verder

Het NEP-nieuws revisited

dec 20, 16 Het NEP-nieuws revisited

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Een mooi toeval maakt dat De Ster van vandaag op BIJNA dezelfde MINUUT van de persen rolt als het kortste moment van het jaar. Het overzicht dat ik van Wikipedia heb overgenomen voor bij dit stukje documenteert dit. Heel andere omstandigheden, die niets te maken hebben met deze winterzonnewende en al helemaal geen toeval zijn, laat...

Lees verder

Het Rotterdam-gevoel

dec 14, 16 Het Rotterdam-gevoel

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Sinds de kinderen uit huis zijn, verloopt Sinterklaas bij ons thuis weinig opwindend. Maar dit jaar was er toch iets bijzonders. Er werd gebeld, en op de stoep lag een zwaar rechthoekig pak: 20 x 30 x 3,5 cm, ruim drie kilo wegend. Op het sinterklaas-pakpapier was een etiket geplakt. VAN GENNEP stond erop. Dat suggereerde een boek....

Lees verder

Vrijheid en regels in onderwijs en leren

dec 05, 16 Vrijheid en regels in onderwijs en leren

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Afgelopen zaterdag had NRC Handelsblad twee koppen die me sterk aanspraken: (1) ‘Dit is een tijd van Grote Vragen, die we jaren niet hoefden aan te snijden’; en (2) ‘Jongeren moeten zeggen: Wij pikken dit niet meer’. De eerste stond boven de wekelijkse rubriek van Tom-Jan Meeus, de tweede boven een interview...

Lees verder

Tekst met ingebouwde leugens

nov 28, 16 Tekst met ingebouwde leugens

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Een maand of wat geleden burgerde een nieuw woord in: ‘sjoemelsoftware’. Het is intussen een normaal fenomeen geworden. Het mag officieel niet en het is aanleiding voor veel rumpus [= reuring, consternatie, opwinding (red.)]. maar in de gewone, tegenwoordig gangbare werkelijkheid valt het onder een soort gedoogbeleid....

Lees verder

‘Het lastpak’ verheft de Bommelsaga tot mythe

nov 22, 16 ‘Het lastpak’ verheft de Bommelsaga tot mythe

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Begin van deze maand is een boek verschenen van uitzonderlijke kwaliteit en betekenis. Het plaatje laat er iets van zien en vertelt waar het over gaat. Schrijver Henk Hardeman (56) en tekenares Henrieke Goorhuis (26) hebben het levenswerk van Marten Toonder (1912 – 2005) nieuw leven in geblazen met een nieuw avontuur, genaamd...

Lees verder

De Libertariërs (1): de revolte

nov 14, 16 De Libertariërs (1): de revolte

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

In de dagen waarin ik dit stukje schrijf, eind vorige week, dreunt in de media de opdoffer die Trump de wereld toegebracht heeft nog na. Natuur en cultuur vinden elkaar hier. Zoals na een aardbeving nog enige tijd fysieke na-schokken plaats vinden, zo rumoeren nu wereldwijd in de media en in het bewustzijn van de mensen nog...

Lees verder

Trump en de wereld van de vindikleuksels

nov 08, 16 Trump en de wereld van de vindikleuksels

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Ik heb nu even geen tekst meer. Het is nu 7 november, begin van de ochtend. Ik moet gaan voldoen aan mijn destijds uit vrije keuze op mij genomen verplichting om wekelijks iets voor De Ster te schrijven, en voor het eerst in de meer dan tien jaar dat ik dat nu elke week doe, loop ik vast in drijfzand. Ik heb geen idéé wat ik zou...

Lees verder

“Ik durf te wedden dat Trump volgende week wint.”

nov 02, 16 “Ik durf te wedden dat Trump volgende week wint.”

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Onredelijk begrip Mijn voornemen was om met deze openingszin mijn stukje van deze week te beginnen. Maar ik doe het niet. Dat is niet zozeer omdat ik het niet zou durven – wat voor risico’s zou ik lopen? Ik doe het niet omdat de mededeling gratuite prietpraat zou zijn. Maar omdat die niet zo bedoelde openingszin een...

Lees verder

‘Onduidelijkheid rond het levenseinde’, tweede aflevering

okt 25, 16 ‘Onduidelijkheid rond het levenseinde’, tweede aflevering

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Twee weken geleden kwamen de ministers Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, VVD) en Van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD), met het bericht dat ze een einde wilden maken aan de ‘onduidelijkheid rond het levenseinde’. Met hun ‘Voltooid leven’-plan waren ze even in het nieuws. Vorige week schreef ik erover op de site...

Lees verder

Onduidelijkheid rond het levenseinde, eerste aflevering

okt 17, 16 Onduidelijkheid rond het levenseinde, eerste aflevering

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Dat was groot nieuws, medio vorige week. ‘Kabinet wil onduidelijkheid rond levenseinde wegnemen’, luidde de kop boven een groot artikel in NRC Handelsblad van donderdag 13 oktober. Dat is erg kort door de bocht geformuleerd, en het is een veelzeggend onduidelijke formulering, maar waar het inhoudelijk om gaat, werd...

Lees verder

‘Hoop doet leven’ en empathie werkt echt

okt 10, 16 ‘Hoop doet leven’ en empathie werkt echt

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Vorige week had ik hier een pissig stukje over een artikel in NRC Handelsblad van 3 oktober: desteronline.nl/waarschuwende-bijsluiter-nrc-handelsblad-3-oktober-2016. Dat artikel was geschreven door Maarten Boudry (1984, Vlaams filosoof, docerend lid van de vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschap aan de Universiteit Gent), en ging...

Lees verder

Een waarschuwende bijsluiter bij NRC Handelsblad van 3 oktober 2016

okt 03, 16 Een waarschuwende bijsluiter bij NRC Handelsblad van 3 oktober 2016

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Het gaat niet goed in de geneeskunde. Elke dag verschijnen wel berichten en commentaren die dat documenteren en illustreren. Soms verschijnt iets dat bovendien aantoont waardoor het niet goed gaat. Gisteren gebeurde zoiets in, of all places, het kwaliteitsdagblad NRC Handelsblad. Onder de titel ‘Homeopathie is veilig, het...

Lees verder

‘Het is de toon die de muziek maakt’

sep 26, 16 ‘Het is de toon die de muziek maakt’

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Leerzaam onderwerp in het tv 8 uur journaal van afgelopen vrijdag. Wilders was aan de beurt voor zogeheten ‘preliminaire verweren’ inzake het feit dat hij “op 19 maart 2014 te Den Haag, zich tezamen en in vereniging met (een) ander(en), in het openbaar, mondeling, opzettelijk beledigend heeft uitgelaten over een...

Lees verder

Et in Academia ego – II: leve het ProbleemGestuurd Onderwijs!

sep 24, 16 Et in Academia ego – II: leve het ProbleemGestuurd Onderwijs!

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Vorige week schreef ik hier over ‘Akademia’ oftewel de universiteit en alles daaromheen, en over hoe ik daar van alles vreugdevols en, de laatste tijd vooral, minder vreugdevols meemaak. Deze week gooi ik het over een andere boeg. Onlangs kwam ik in gesprek met een journalist en die vertelde me dat zijn zoon volgend jaar in de EUR...

Lees verder

Et in Academia ego – I: hoe moet dat hier verder?

sep 12, 16 Et in Academia ego – I: hoe moet dat hier verder?

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

De titel van mijn stukje van deze week is Latijn. Het kan vertaald worden met ‘Ook ik ben in de Akademie’. ‘Academia’ is sinds onheugelijke tijden de naam voor alles wat met wetenschap, onderwijs, filosofie, enzovoort te maken heeft. De Latijnse versie van mijn titel is een knipoog naar een bekende Latijnse...

Lees verder

Zó weinig vertrouwen in onze kinderen?

sep 05, 16 Zó weinig vertrouwen in onze kinderen?

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

Vorige maand schreef ik twee keer over mens, kind en spel. Dat is echt een verhaal zonder einde. Deze week borduur ik erop voort. Ik haal vooral veel uit twee artikelen die onlangs in NRC Handelsblad verschenen zijn. Nutteloos, al dat onderwijs voor de allerkleinsten: ‘Aandacht voor taal en rekenen is bij peuters en kleuters...

Lees verder

Drie stukjes tekst over te veel eten (en een kritisch overweginkje)

aug 30, 16 Drie stukjes tekst over te veel eten (en een kritisch overweginkje)

Geplaatst door in Columns, Hugo Verbrugh, Ster Columns

‘In de Volkskrant van 16 juli vertelde priester Antoine Bodar over zijn matige levensstijl, als mogelijke verklaring voor zijn jeugdige verschijning.’ Dit bericht vond ik onlangs op internet. ‘Bodar (71) … voegt eraan toe: “Er sterven meer mensen door te veel dan door te weinig door de keel.” NRC...

Lees verder